Z Katarzyną Sobierajską, wiceministrem sportu i turystyki, rozmawia Henryk Smuczek

Czy można już, po licznych zmianach koncepcji i strategii promocji Polski, mówić o naszej ofercie turystycznej w kategorii marki globalnej?
Niezależnie od prowadzonych prac nad Ramową Strategią Promocji Polski do 2015 roku Ministerstwo Sportu i Turystyki przygotowało przyjęty przez Radę Ministrów dokument o nazwie „Kierunki Rozwoju Turystyki do 2015 r.”. W oparciu o „Kierunki...” Polska Organizacja Turystyczna stworzyła po raz pierwszy profesjonalną „Marketingową Strategię Polski w Sektorze Turystyki na lata 2008-2015”, która opisuje obecne uwarunkowania rynkowe i trendy wieloletnie, segmentację rynków, potencjał produktowy Polski, wizerunek Polski i jej markę, analizuje słabe i mocne strony polskiej turystyki krajowej i przyjazdowej. Określa również ryzyko i zagrożenia, oraz mierniki makro i mikro stopnia realizacji tego dokumentu. Promocja naszego kraju, oparta na tych wytycznych, jest i będzie realizowana zarówno przez Polską Organizację Turystyczną wraz z wyspecjalizowanymi w tym zakresie polskimi ośrodkami informacji turystycznej działającymi w 14 krajach świata, ale również jest drogowskazem dla działań w tym obszarze prowadzonych przez poszczególne samorządy województw lub miast. Dlatego też jestem przekonana, że możemy mówić o polskiej ofercie turystycznej w kategorii marki globalnej.

Jak Pani Minister ocenia jakość usług turystycznych świadczonych przez polskich touroperatorów na tle innych krajów europejskich?
Mówiąc o jakości usług świadczonych przez polskich touroperatorów musimy pamiętać o dwóch różnych grupach klientów, które są ich odbiorcami. Przede wszystkim to usługi na rzecz polskich klientów wyjeżdżających za granicę, ale również to te świadczone gościom zagranicznym odwiedzającym Polskę. W obu przypadkach uważam, że jakość świadczonych usług jest przynajmniej porównywalna, o ile nie lepsza, od poziomu w innych krajach europejskich. Przede wszystkim ta jakość usług świadczonych przez touroperatorów jest weryfikowana przez konsumentów. Biorąc pod uwagę wzrastające oczekiwania i świadomość turystów polscy touroperatorzy starają się sprostać tym oczekiwaniom.

Co w ofertach samorządów stawiających na turystykę przyjazdową w ostatnim czasie zwróciło Pani uwagę?
Samorządy wykazują się coraz ciekawszymi pomysłami w kreowaniu oferty turystycznej i tworzeniu nowych, konkurencyjnych produktów turystycznych. O jakości produktów turystycznych tworzonych w regionach najlepiej świadczą otrzymywane przez samorządy wszelkiego rodzaju nagrody i wyróżnienia. Cieszy również fakt, iż większość przedsięwzięć jest ściśle związana z najważniejszymi wydarzeniami promocyjnymi Polski – 200. Rocznicą Urodzin Fryderyka Chopina, czy też UEFA EURO 2012. Mówiąc w tym miejscu o aktywności promocyjnej poszczególnych województw nie sposób nie docenić ogromnego zaangażowania samorządów województw warmińsko-mazurskiego i podlaskiego w promocję i pozyskiwanie głosów na rzecz Wielkich Jezior Mazurskich i Puszczy Białowieskiej będących polskimi kandydaturami w światowym konkursie na Siedem Nowych Cudów Natury. Awans Wielkich Jezior Mazurskich do ścisłego finału jest w moim przekonaniu dużym osiągnięciem.

Gdybyśmy uszeregowali najważniejsze składniki naszej oferty turystycznej przesądzające o satysfakcji gości – od usług hotelarskich i gastronomicznych po infrastrukturę transportową – to które z nich wymagają najbardziej stanowczych działań i inwestycji?
O satysfakcji gości przesądza szereg czynników. W związku z tym, że oceny jakości jakichkolwiek świadczonych usług mają charakter subiektywny, niezwykle trudno jest w jednoznaczny sposób ocenić, które z nich mają największy wpływ na ogólny poziom satysfakcji gości. Aktualnie możemy stwierdzić, że poziom usług świadczonych przez obiekty hotelarskie w Polsce jest wysoki i porównywalny z innymi czołowymi krajami europejskimi. Warto przypomnieć, że z raportu przygotowanego przez Instytut Hotelarstwa "Rynek hoteli w Polsce 2009 – inwestycje", wynika, iż tegoroczne inwestycje w nowe hotele mogą wynieść 1,2 mld zł (1,5 mld zł wyniosły w ubiegłym roku). W ciągu ostatnich dwóch lat (lipiec 2007 - lipiec 2009) średnio co trzy dni pierwszych gości przyjmował nowozbudowany hotel. Już dzisiaj wiadomo, że miejsc noclegowych dla gości UEFA EURO 2012TM  z pewnością nie zabraknie. Należy odnotować, że w połowie lipca 2009 r. w Polsce funkcjonowało 1745 hoteli, które oferowały łącznie niemal 152,4 tys. miejsc noclegowych. Od lipca 2007 roku liczba hoteli wzrosła o ponad 230 (niemal 15,3 proc.), zaś liczba łóżek o 20,9 tys. (15,9 proc.). W ostatnim czasie podniósł się w Polsce także poziom świadczonych usług gastronomicznych. W dużych miastach na każdym rogu powstają nowe restauracje. Istnieją wręcz ulice, na których funkcjonują wyłącznie firmy, zajmujące się tym, co zwykło się określać mianem gastronomii. Fakt, iż każda funkcjonuje przez dłuższy okres czasu świadczyć może o wysokiej opłacalności tej branży, a także głównie o wysokiej jakości świadczonych usług. Wiele z nich to restauracje o wyspecjalizowanym, zawężonym zakresie. Zmienia się także na lepsze sieć drogowa w Polsce. Cieszy fakt oddania w sierpniu br. „brakującego” odcinka autostrady A4 ze Zgorzelca do Krzyżowej, dzięki czemu można wygodnie podróżować od granicy z Niemcami do  Krakowa. Z informacji otrzymywanych jednak od przedstawicieli biur zajmujących się turystyką przyjazdową do Polski, właśnie ten element usług turystycznych, czyli jakość polskich dróg, zasługuje na szczególne zainteresowanie w kontekście podejmowanych działań inwestycyjnych.

Czy segment gospodarstw agroturystycznych spełnia pokładane w nim nadzieje?
Turystyka na terenach wiejskich, w tym agroturystyka, jest zaliczana do produktów turystycznych o największych możliwościach rozwoju w Polsce. W 2007 roku kwatery agroturystyczne znajdowały się w 1370 gminach (tj. 55%) i liczyły 8790 obiektów i 88 600 miejsc noclegowych. Jednym z celów polityki turystycznej państwa, zapisanych w Kierunkach rozwoju turystyki do 2015 roku jest wspieranie rozwoju turystyki wiejskiej. W Kierunkach…w Obszarze Priorytetowym I – Produkt turystyczny o wysokiej konkurencyjności, w celu operacyjnym I.5 – Rozwój wiodących typów turystyki znalazło się działanie I.5.5 „Wspieranie rozwoju turystyki wiejskiej”. W działaniu I.5.5 „Wspieranie rozwoju turystyki wiejskiej” podkreślono znaczenie turystyki wiejskiej dla rozwoju społecznego oraz dla aktywizacji obszarów wiejskich oraz wysoką dostępność kosztową tego typu turystyki dla odbiorców. Zaznaczono również, iż turystyka wiejska może stać się specyficzną, wyróżniającą formą turystyki naszego kraju pod warunkiem zachowania oryginalnego charakteru kulturowego i przyrodniczego polskiej wsi. Realizacja tego działania pozwoli zdynamizować rozwój obszarów wiejskich oraz wzbogacić o działalności pozarolnicze zakres działalności gospodarczych realizowanych na tych obszarach.

Jaki jest los projektu Funduszu Zabezpieczeń Turystycznych przygotowanego przez ministerstwo i PIT?
Pomysł utworzenia funduszu gwarancyjnego w turystyce co do idei jest dobry. Warto podkreślić, iż w trakcie prac nad przygotowaniem nowelizacji ustawy o usługach turystycznych rozważano potrzebę włączenia do systemu zabezpieczeń turystycznych dodatkowego funduszu gwarancyjnego, uzupełniającego zabezpieczenia w postaci gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej w przypadku gdy środki z tych zabezpieczeń okażą się niewystarczające dla pokrycia zwrotu wpłat za niezrealizowane imprezy turystyczne lub zapewnienie powrotu z zagranicy uczestnikom imprez zagranicznych. W dniu 22 lipca 2009 r. Polska Izba Turystyki złożyła w Ministerstwie Sportu i Turystyki opracowanie pt. „Założenia Systemu Zabezpieczeń Turystycznych”. W dokumencie tym, w opinii Polskiej Izby Turystyki, obowiązujący obecnie system zabezpieczeń finansowych na rzecz klientów biur podróży powinien zostać uzupełniony o nowe zabezpieczenia w postaci Funduszu Zabezpieczeń Turystycznych, które uzupełniałyby dotychczasowe zabezpieczenia w formie gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych. Przedłożone przez Polską Izbę Turystyki „Założenia systemu zabezpieczeń turystycznych” są aktualnie przedmiotem konsultacji społecznych oraz analizy w Ministerstwie Sportu i Turystyki. Wyniki konsultacji, analizy oraz współpracy z Ministerstwem Finansów i instytucjami rynku ubezpieczeniowego będą stanowiły podstawę propozycji rozwiązań w zakresie systemu zabezpieczeń finansowych. Propozycje te będą następnie przedmiotem konsultacji społecznych  oraz uzgodnień międzyresortowych. Należy podkreślić, że regulacja prawna, dotycząca powołania nowej instytucji finansowej musiałaby nastąpić poprzez przygotowanie odrębnej ustawy, która określi zasady organizacji i funkcjonowania takiego funduszu, co wymaga pogłębionych prac merytorycznych i legislacyjnych.

Czy istnieją jakieś założenia i przygotowania, aby gości przyjeżdżających na Euro 2012 zachęcić do zapoznania się z walorami turystycznymi Polski?
Prace nad takimi założeniami są aktualnie prowadzone. Wiodącymi instytucjami, które niejako „z definicji” zajmują się tą tematyką jest Polska Organizacja Turystyczna oraz Spółka PL.2012. Trzeba jednak pamiętać o dwóch bardzo istotnych sprawach. Po pierwsze – ostateczna decyzja UEFA o tym, w których konkretnie miastach rozgrywane będą mecze piłkarskie UEFA EURO 2012TM – zapadnie dopiero w listopadzie br. Na chwilę obecną pewność taką posiadają Gdańsk, Poznań, Wrocław i Warszawa. Po drugie – kwestię właściwej promocji atrakcji turystycznych kraju, jak i poszczególnych miast w kontekście organizacji przez Polskę UEFA EURO 2012TM widzimy w szerszym kontekście. Chcemy bowiem wykorzystać tę imprezę dla kreacji nowego wizerunku Polski. Naszym celem jest pokazanie walorów turystycznych Polski zarówno tym, którzy przyjadą do naszego kraju na tę imprezę, jak i tej zdecydowanie większej liczbie kibiców, którzy oglądać będą jedynie telewizyjne transmisje z meczów. Jednych i drugich chcemy przekonać, że Polska jest krajem o dużym potencjale turystycznym, do którego warto przyjechać nie tylko na wielkie imprezy sportowe czy kulturalne, ale też spędzić ciekawe wakacje, czy choćby miły weekend.